Cùng con đặt mục tiêu tuần: một cách làm đơn giản

Cùng con đặt mục tiêu tuần không nhất thiết là viết một bảng dài những điều phải làm. Gia đình có thể chọn một việc nhỏ, nói rõ lúc bắt đầu và hẹn một lúc nhìn lại. Mục tiêu là có kế hoạch để thử trong sinh hoạt thật, rồi sửa điều chưa phù hợp, thay vì dùng cuối tuần để chấm điểm con.

Cùng con đặt mục tiêu tuần: chọn một việc nhìn thấy được

"Tuần này con tự giác hơn" là mong muốn, nhưng chưa nói con làm gì. Thử đổi thành "sau khi đọc xong, con cất cuốn sách lên kệ". Ba mẹ và con đều có thể nhìn thấy hành động đó, kể cả khi con còn cần người lớn giúp.

Hỏi con: "Tuần này mình tập cất sách hay cất xe sau khi chơi?" Chỉ đưa những lựa chọn gia đình có thể hỗ trợ. Nếu con chưa chọn được, ba mẹ đề xuất một việc rồi thử cùng con. Đây là cách trò chuyện để tham khảo, không phải kỹ thuật được chứng minh riêng cho mọi trẻ.

Giữ kế hoạch đủ nhỏ

Nguồn trong cơ sở khoa học cho biết các kỹ năng tự điều khiển phát triển dần suốt tuổi thơ. Gợi ý thực hành là bắt đầu với một hoặc hai thói quen. Chưa có nghiên cứu cho số việc mới tối đa, nên đừng biến con số thành yêu cầu cứng.

Nếu tuần này đã có nhiều thay đổi trong lịch sinh hoạt, chỉ chọn một bước. "Cất cuốn sách vừa đọc" là một phiên bản nhỏ của việc giữ góc sách gọn. Không cần thêm nhiều việc để mục tiêu trông đầy đủ hơn.

Viết rõ tín hiệu và sự hỗ trợ

Kế hoạch "nếu… thì…" nối một hoàn cảnh với hành động. Nguồn hiện có cho biết cách này giúp hành động dễ xảy ra hơn, nhưng phần lớn bằng chứng ở người lớn; với trẻ em, hiệu ứng khiêm tốn hơn và khác nhau theo thói quen.

Một kế hoạch của gia đình có thể viết như sau:

• Việc: cất cuốn sách vừa đọc lên kệ.
• Tín hiệu: sau khi đọc xong cùng ba hoặc mẹ.
• Hỗ trợ: ba mẹ chỉ ngăn sách, làm cùng nếu con cần.
• Khi lịch thay đổi: nếu đọc ở chỗ khác, cùng con chọn chỗ để sách trước.
• Lúc nhìn lại: một lúc cuối tuần cả nhà có thể ngồi nói chuyện ngắn.

Mốc tuần ở đây là cách tổ chức của gia đình. Không có bằng chứng trong bộ nguồn cho thấy một tuần là thời gian đủ để thói quen hình thành.

Nhìn lại việc đã làm, không chỉ đếm ngày

Cuối tuần, ba mẹ hỏi: "Lần nào con nhớ cất sách? Lần nào mình cần giúp?" Nếu con tự mang sách đến kệ nhưng chưa biết đặt ngăn nào, ghi nhận bước đã làm rồi sửa bước còn vướng.

Nếu có ngày bỏ lỡ, tiếp tục từ lần kế tiếp. Nguồn về một lần bỏ lỡ chủ yếu ở người lớn, không cho phép suy ra tác động chính xác ở một bé. Khi bỏ lỡ nhiều lần liên tiếp, gợi ý là thu nhỏ việc, đổi giờ hoặc thêm phương án cho cuối tuần. Có thể xem bài con quên nhiều ngày liên tiếp để thử cách bắt đầu lại.

Chọn điều chỉnh cho tuần sau

Không cần thêm mục tiêu chỉ vì đã hết tuần. Nếu việc còn vướng, giữ nguyên và đổi một chi tiết: hạ ngăn sách, đổi tín hiệu hoặc làm cùng thêm. Nếu con đang làm được, ba mẹ có thể thử giảm nhắc, rồi quan sát.

Nguồn về rút hỗ trợ chưa xác định thời điểm giảm nhắc cho từng trẻ. Vì vậy, "tuần sau con tự làm hết" không phải bước bắt buộc. Ghi nhận cụ thể điều con làm và giữ việc trao đổi ngắn: "Tuần này con đã cất sách sau vài lần đọc; mình thử lại cách đặt kệ nhé."

Trong KidHabit

Ba mẹ có thể dùng danh sách thói quen riêng của con, tín hiệu "nếu… thì…", phần duyệt của phụ huynh và chế độ xem tuần để nhìn lại. Việc chọn kế hoạch tuần vẫn là cuộc trao đổi của gia đình, dựa vào những gì con đang làm được.

Giới hạn của bằng chứng: chưa biết lịch nhìn lại nào phù hợp nhất cho mỗi bé, và chưa có thời gian hình thành thói quen tương ứng cho trẻ trong bộ nguồn này. Các bước trên là cách thử, không hứa kết quả cho con.

Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ, nhà tâm lý hay chuyên gia giáo dục.